Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry jest chorobą przewlekłą o podłożu alergicznym, rozpoczynającą się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie. Schorzeniu często towarzyszą inne choroby z kręgu atopii, takie jak: sezonowy nieżyt nosa, astma oskrzelowa czy zapalenie spojówek. Co więcej, u chorych na AZS stwierdza się uwarunkowaną genetycznie nieprawidłowość w zakresie budowy naskórka, na skutek czego staje się on bardziej podatny na działanie czynników zewnętrznych i alergenów.

Czym jest atopowe zapalenie skóry? 

Atopowe zapalenie skóry (w skrócie – AZS, z angielskiego – atopic dermatitis) jest złożoną chorobą immunologiczną, w której dochodzi do zaburzeń funkcji bariery ochronnej skóry i patologicznej odpowiedzi zapalnej. Schorzenie to zalicza się do grupy dermatoz atopowych. W przebiegu AZS komórki naskórka nie funkcjonują prawidłowo, co prowadzi do zwiększonej utraty wody oraz penetracji alergenów i drobnoustrojów, które wywołują reakcję zapalną skóry.

Atopowe zapalenie skóry to schorzenie o charakterze przewlekłym i nawrotowym, charakteryzujące się etapami zaostrzenia zmian i remisji (wyciszenia objawów). Lokalizacja zmian i nasilenie objawów często zależne są od wieku danej osoby. AZS występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych, choć u najmłodszych diagnozuje się je znacznie częściej.

Atopowe zapalenie skóry – przyczyny 

Przyczyny AZS są wieloczynnikowe. Za wystąpienie choroby odpowiadają przede wszystkim uwarunkowania genetyczne. U dziecka, którego oboje rodziców choruje na AZS, ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skóry u dzieci wynosi 60-80%. 

W rozwoju AZS uczestniczą również czynniki środowiskowe i immunologiczne, mogące zaostrzać objawy, takie jak:

• zanieczyszczenia środowiska, smog;
• wahania temperatury i zmiany wilgotności powietrza;
• silny stres;
• alergeny;
• substancje drażniące obecne w środkach piorących, kosmetykach;
• zaburzenia immunologiczne i autoimmunologiczne;
• zaburzenia hormonalne.

Objawy atopowego zapalenia skóry

U dorosłych zmiany skórne w przebiegu AZS pojawiają się w kilku charakterystycznych miejscach, głównie na zgięciach stawów (łokcie, kolana), na twarzy (w okolicach oczu i ust) oraz na rękach i stopach. 

Główne objawy AZS u osób dorosłych to:

• intensywny świąd;
• suchość i łuszczenie się skóry;
• pogrubienie naskórka, szorstka skóra;
• zaczerwienienie i stany zapalne, obrzęknięta skóra;
• nadkażenia, częste zakażenia gronkowcem złocistym.

Kiedyś AZS u dorosłych było rzadkością, obecnie coraz częściej obserwuje się nawrót bądź nasilenie objawów również w tym przedziale wiekowym.

Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry? 

Pierwszym sygnałem alarmującym jest przewlekła suchość skóry i jej swędzenie. Objawy te nie muszą jednak świadczyć o AZS. W celu postawienia właściwej diagnozy warto udać się na konsultację dermatologiczną do centrum medycznego Sublimed w Krakowie. Doświadczony specjalista zbierze wywiad, a następnie dokładnie obejrzy skórę. 

Regularne kontrole dermatologiczne pozwalają szybko wykryć wszelkie nieprawidłowości i zapobiegać rozwojowi chorób skóry.

Leczenie AZS – wskazówki dla pacjentów 

Nie da się całkowicie wyleczyć AZS u osób dorosłych. Chorobę można jednak kontrolować, łagodząc jej objawy. Leczenie zawsze odbywa się na zlecenie i pod kontrolą lekarza.

Skuteczne leczenie atopowego zapalenia skóry jest dwutorowe. Opiera się na kontrolowaniu stanu zapalnego (farmakoterapia) i ciągłej odbudowie bariery skórnej (emolienty i odpowiednia pielęgnacja).

Pięć wskazówek dla pacjentów z AZS:

• Właściwa pielęgnacja skóry atopowej, czyli regularne stosowanie emolientów. Szczególnie zalecane są preparaty zawierające ceramidy, nienasycone kwasy tłuszczowe i mocznik (NMF), które kompensują niedobory.
• Dbanie o mikrobiom. Stosowanie preparatów o fizjologicznym pH (kwaśnym) wspiera naturalne mechanizmy obronne skóry atopowej.
• Krótkie kąpiele w letniej wodzie. Należy używać delikatnych detergentów myjących i nałożyć emolienty w ciągu 3-5 minut po kąpieli na wilgotną skórę.
• Eliminacja alergenów. W przypadku udowodnionej alergii należy eliminować dany alergen.
• Unikanie czynników drażniących. Pacjenci z AZS powinni unikać mydła zasadowego, agresywnych peelingów i substancji zapachowych w kosmetykach. Kolejne ważne kwestie to: unikanie ekspozycji na zanieczyszczenia i gwałtowne zmiany temperatury.

Zmagasz się z atopowym zapaleniem skóry i potrzebujesz konsultacji dermatologicznej? A może zależy Ci na postawieniu diagnozy i wdrożeniu skutecznego leczenia? Zachęcamy do wizyty w naszym centrum medycznym. Jesteśmy do Twojej dyspozycji.