Wole guzkowe

Pod pojęciem wola rozumiemy powiększenie tarczycy powyżej normy oszacowanej dla płci i wieku, a także obecność wyczuwalnych palpacyjnie guzków tarczycy lub wykazanie w badaniu USG gruczołu zmiany ogniskowej o wielkości przekraczającej 1 cm. Główną przyczyną wola jest z reguły niedobór jodu. Czasami fałd tłuszczu w obrębie szyi nasuwa podejrzenie wola. Nieodzownym narzędziem w diagnostyce schorzeń tarczycy pozostaje ultrasonografia szyi.

Przyczyny powstawania wola 

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego położonym w przedniej części szyi. Jej główną funkcją jest wydzielanie hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), odpowiedzialnych między innymi za regulację tempa metabolizmu organizmu. Do ich produkcji tarczyca potrzebuje jodu, pierwiastka dostarczanego do organizmu głównie z pożywieniem.

Wole guzkowe tarczycy to powiększenie tarczycy, na której pojawiają się wyczuwalne guzki. Zmiana rozwija się najczęściej w związku z niedoborem jodu w diecie, który prowadzi do obniżenia produkcji tyroksyny (T4), zwiększonego wydzielania TSH przez przysadkę oraz stopniowego powiększania tarczycy i powstawania guzków. W wielu przypadkach jedynym objawem jest widoczne powiększenie szyi lub obecność guzków, a choroba bywa wykrywana przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych powodów. 

Inne czynniki wpływające na powstanie wola to:

• niektóre związki chemiczne,
• przyjmowanie niektórych leków,
• niedobory selenu, żelaza i witaminy A w diecie,
• czynniki genetyczne. 

Objawy wola guzkowego 

Obecność wola guzowatego nie musi wiązać się z zaburzeniami wydzielania hormonów, czyli niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy. Często jedynym objawem jest widoczne powiększenie szyi i guzki modelujące skórę szyi.

U niektórych chorych, ale zdarza się to rzadko, guzki powodują ból lub ucisk innych narządów szyi, co objawia się między innymi dusznościami. 

Rozpoznanie wola guzkowego 

Dobrym narzędziem diagnostycznym wszelkich zmian w tarczycy jest badanie ultrasonograficzne. Bez problemu wykonasz je w naszym centrum medycznym. USG tarczycy jest wykonywaną rutynowo, w pełni bezpieczną procedurą (w tym również dla kobiet w ciąży). Dzięki temu badaniu lekarz jest w stanie ocenić wielkość gruczołu tarczowego, jego strukturę, unaczynienie i obecność zmian ogniskowych w miąższu tarczycy. USG tarczycy pozwala także wytypować zmiany ogniskowe wymagające wykonania biopsji cienkoigłowej (BAC).

W Sublimed oferujemy także konsultacje endokrynologiczne z doświadczonymi specjalistami. Endokrynologia bazuje na oznaczeniach poziomów hormonów, dlatego lekarz po zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta zaleca wykonanie szeregu oznaczeń niezbędnych do postawienia diagnozy (takich jak poziom stężenia hormonów tarczycy: T3, T4). 

Czy obecność guzków w obrębie tarczycy jest groźna? 

Wole guzkowe to dość powszechne schorzenie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia, że wole guzkowe ma około 12% ludzkości, a od 2 do 10 razy częściej guzki występują u kobiet. W Polsce częstość występowania wola ocenia się na około 8%, a w Europie wskaźnik ten jest niższy.

Zazwyczaj choroba przebiega powoli i nie wymaga leczenia. Chory powinien być jedynie regularnie, co 9-12 miesięcy, badany przez lekarza i mieć wykonywane odpowiednie badania diagnostyczne (USG tarczycy, oznaczenia hormonów, biopsja cienkoigłowa tarczycy).

Pamiętaj! Żadnych zmian w obrębie tarczycy nie należy ignorować. Co więcej, profilaktyka to ważny element zdrowego stylu życia, dlatego wykonuj podstawowe badania regularnie, nawet wtedy, gdy nie masz żadnych objawów. 

Wole guzkowe a nowotwory tarczycy 

Właściwa diagnostyka jest niezwykle ważna, ponieważ niektóre guzki mogą być zmianami nowotworowymi, a ich wczesne wykrycie decyduje o skuteczności leczenia. Jeśli guzek ma cechy raka złośliwego, niezbędne jest leczenie operacyjne. Wówczas zawsze wycinana jest cała tarczyca, a po operacji konieczne jest stałe przyjmowanie leczenia hormonalnego. Operacja tarczycy jest także dobrym wyborem dla chorych, u których guzki zlokalizowane w klatce piersiowej dają objawy uciskowe (na przykład  na tchawicę). U takich pacjentów resekcja nie musi być całkowita, jednak często usuwa się narząd w całości ze względu na możliwość istnienia utajonego nowotworu oraz ryzyko nawrotu wola.

Wole guzkowe a torbiele 

Wole guzkowe i torbiele to dwa nieco odmienne rodzaje zmian ogniskowych tarczycy. Torbiele to zmiany wypełnione płynem (koloidem), często określane jako pęcherzyki. Mogą występować pojedynczo lub jako część wola wieloguzkowego (wole guzkowe koloidowe). Torbiele (zwłaszcza czyste) rzadko są złośliwe, częściej mają charakter łagodny. Podobnie jak w przypadku guzków torbiele diagnozuje się podczas USG tarczycy.