Składniki aktywne dla różnych typów skóry – kompletny przewodnik

Czym charakteryzuje się dobry kosmetyk? Dobrym składem dopasowanym do potrzeb Twojej skóry. Na jakiej podstawie określa się, że dany preparat ma “dobry skład”? Głównie na podstawie występowania w nim składników aktywnych. W tym artykule odpowiemy na pytanie: czym właściwie są składniki aktywne i jak szukać ich w kosmetykach? Sprawdzimy także, które substancje wybierać przy określonych typach skóry. 

Czym są składniki aktywne?

Składniki aktywne, nazywane również substancjami czynnymi, to kluczowe elementy w formule kosmetyków i innych preparatów, które odpowiadają za ich ukierunkowane działanie. To właśnie one poprawiają kondycję naszej skóry, docierając często do jej głębszych warstw. Składniki aktywne w kosmetykach nadają im konkretnych właściwości, a efekty ich stosowania często zależą od rodzaju oraz ilości substancji zawartych w składzie produktu.

Analizując składy preparatów do pielęgnacji, łatwo zauważyć, że składniki aktywne są tylko jednym z kilku elementów. 

Z jakich innych substancji składają się kosmetyki?

• Substancje bazowe: to właśnie one stanowią podstawę formuły każdego kosmetyku i są odpowiedzialne za nadanie mu właściwej formy. Dominują one w masie produktu.
• Składniki konsystencjotwórcze: zapewniają odpowiednią strukturę produktu, wpływając na łatwość aplikacji, jego gęstość i ogólne wrażenia podczas stosowania.
• Promotory przenikania: są to składniki wspierające działanie substancji aktywnych, umożliwiając ich wnikanie w głębsze warstwy skóry.
• Konserwanty: dzięki nim produkty zachowują czystość mikrobiologiczną, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa ich stosowania. Bez konserwantów kosmetyki szybko uległyby zepsuciu, a ich przechowywanie poza lodówką byłoby niemożliwe.
• Substancje pomocnicze, głównie zapachowe i barwniki: odpowiadają za estetyczne walory kosmetyków, nadając im przyjemny zapach i atrakcyjny kolor.

Aby preparat był bezpieczny i skuteczny, niezbędne jest odpowiednie połączenie składników aktywnych i bazowych. Sięgając po kosmetyk, warto zwrócić uwagę także na stężenie i formę danego składnika aktywnego. Producenci często stosują różne sztuczki marketingowe, umieszczając zachęcające formuły na opakowaniach. Dopiero dokładna analiza składu da odpowiedź na pytanie, czy dany preparat jest dla Ciebie odpowiedni. 

Najpopularniejsze składniki aktywne dla skóry suchej 

Nasz kompletny przewodnik po składnikach aktywnych rozpoczynamy od skóry suchej. Cera sucha charakteryzuje się matowym wyglądem, uczuciem ściągnięcia, szorstkością i tendencją do łuszczenia. Jest cienka, mało elastyczna, często zaczerwieniona i podatna na podrażnienia oraz przedwczesne pojawianie się zmarszczek mimicznych. Przy skórze suchej często występuje niedobór sebum, które to jest kluczowe dla utrzymania prawidłowej bariery ochronnej skóry. Jak sobie z tym radzić? Głównie za pomocą składników aktywnych, takich jak: kwas hialuronowy, ektoina, ceramidy i glukonolakton.

• Kwas hialuronowy: intensywnie wiąże wodę w naskórku, zapewniając skórze długotrwałe nawilżenie. Jego zadaniem jest tworzenie trwałych połączeń włókien kolagenowych odpowiedzialnych za jędrność i elastyczność skóry. Ponadto kwas hialuronowy działa łagodząco na podrażnienia i stany zapalne.
• Ektoina: podobnie jak kwas hialuronowy zapobiega utracie wody i wykazuje silne działanie nawilżające. Jest dobrym rozwiązaniem dla skóry z predyspozycjami do alergii (atopią). Ma właściwości kojące, co bardzo przydaje się na podrażnienia, z którymi często zmagają się osoby z suchą cerą. 
• Ceramidy: pomagają w tworzeniu bariery ochronnej skóry, która to zatrzymuje wilgoć, chroni przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi oraz łagodzi podrażnienia.
• Glukonolakton: należy do grupy polihydroksykwasów. Doskonale sprawdza się w pielęgnacji cery suchej i wrażliwej ze względu na swoje działanie nawilżające.

Najlepsze składniki aktywne dla skóry tłustej i trądzikowej 

Cera tłusta charakteryzuje się nadmiernym błyszczeniem, rozszerzonymi porami, grubą warstwą naskórka i tendencją do powstawania problemów skórnych (głównie zaskórników i wyprysków). Skóra trądzikowa jest zbliżona charakterystyką do cery tłustej. Wymaga podejścia typowo przeciwzapalnego i ograniczającego wydzielanie sebum. 

Które substancje aktywne idealnie sprawdzą się do cer tłustych i trądzikowych?

• Kwas azelainowy: poprawia koloryt skóry, widocznie redukuje przebarwienia pozapalne oraz doskonale sprawdza się w redukcji trądziku różowatego. Kosmetyki z kwasem azelainowym łagodzą stany zapalne, a także zmniejszają rumień.
• Kwas salicylowy: ma silne właściwości przeciwzapalne, dzięki czemu z powodzeniem wykorzystywany jest w kosmetykach o działaniu przeciwtrądzikowym, Co więcej, wykazuje właściwości złuszczające (usuwa martwe komórki naskórka) oraz normalizuje wydzielanie sebum, przez co zmniejsza widoczność rozszerzonych ujść gruczołów łojowych i redukuje przetłuszczanie się skóry.
• Retinol (i jego pochodne): formy witaminy A wygładzają skórę, normalizują procesy keratynizacji, a także niwelują stany zapalne. Retinol często wykorzystywany jest w kuracjach przeciwtrądzikowych i przeciwstarzeniowych.
• Cynk: reguluje produkcję sebum, działa przeciwbakteryjnie. 

Składniki aktywne dla skóry mieszanej 

Skóra mieszana to połączenie cech cery tłustej i suchej lub normalnej na różnych partiach twarzy. Najczęściej strefa T (czoło, nos i broda) jest przetłuszczona, błyszcząca i ma rozszerzone pory, zaskórniki lub wypryski, podczas gdy policzki są suche, ściągnięte, a czasem matowe lub łuszczące się. Skóra mieszana wymaga elastycznej pielęgnacji. W kosmetykach przeznaczonych do cer mieszanych najczęściej znajdziemy składniki aktywne, takie jak niacynamid, kwasy AHA, peptydy, zielona herbata, retinol czy kwas hialuronowy. 

• Niacynamid: to pochodna witaminy B3 o szerokim zastosowaniu w kosmetologii. Substancja normalizuje pracę gruczołów łojowych, redukując tym samym wydzielanie sebum. Ponadto składnik ten działa przeciwzapalnie, łagodząco i nawilżająco, przywracając cerze naturalny koloryt i zdrowy wygląd.
• Kwasy AHA: kwas mlekowy, kwas glikolowy, kwas migdałowy, a także kwasy owocowe (jabłkowy, cytrynowy). Składniki te korzystnie wpływają na poprawę wyglądu skóry poprzez branie udziału w procesach rogowacenia i wymiany znajdujących się w skórze komórek. Ponadto kwasy AHA przyczyniają się do złuszczania naskórka, co z kolei ułatwia oczyszczanie twarzy.
• Peptydy: stymulują syntezę kolagenu i elastyny, hamując tym samym procesy starzenia. Dzięki nim skóra staje się bardziej jędrna i elastyczna.
• Zielona herbata: bogate źródło antyoksydantów. Ma właściwości tonizujące, bakteriobójcze, przeciwzapalne i odtruwające. Ściąga rozszerzone pory i zapewnia skórze regenerację. Chroni komórki skóry przed wolnymi rodnikami i szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych. 

Składniki aktywne dla skóry naczyniowej 

Cera naczynkowa jest delikatną, cienką i wrażliwą skórą, charakteryzującą się widocznymi, rozszerzonymi naczynkami krwionośnymi (tzw. pajączkami) i skłonnością do zaczerwienienia (rumienia) – zwłaszcza na policzkach, nosie, czole i brodzie. Skóra naczyniowa i wrażliwa wymaga bardzo delikatnej, przemyślanej pielęgnacji. Które substancje aktywne najlepiej na nią działają?

• Wąkrota azjatycka: widocznie łagodzi podrażnienia, przyspiesza gojenie się ran, a także wykazuje działanie przeciwzapalne.
• Panthenol: posiada właściwości nawilżające. Działa łagodząco, regenerująco, przeciwzapalnie i przeciwstarzeniowo, pomagając utrzymać wodę w naskórku, przyspieszając gojenie i  wzmacniając barierę ochronną skóry.
• Ekstrakt z arniki: znany ze swoich silnych właściwości przeciwzapalnych, przeciwbólowych i regeneracyjnych. Poprawia krążenie, wzmacnia naczynka, działa kojąco i antyseptycznie.
• Witamina C: spowalnia procesy starzenia się skóry (chroni przed działaniem wolnych rodników), rozjaśnia przebarwienia, działa przeciwzapalnie i regenerująco. Idealna do pielęgnacji skóry wrażliwej i nie tylko.