Bruksizm

Bruksizm to zaburzenie polegające na mimowolnym „zgrzytaniu”, czyli tarciu zębami żuchwy o zęby szczęki. Zjawisko to występuje zwykle w nocy, podczas snu. Pacjenci często są nieświadomi występowania tego zaburzenia, tymczasem może ono powodować poranne bóle głowy oraz patologiczne starcie powierzchni siecznych i rozchwianie zębów. Wśród przyczyn bruksizmu wymienia się czynniki psychospołeczne (długotrwały stres, silne napięcie) oraz wady zgryzu.

Czym jest bruksizm?

Bruksizm to nadmierne i nieświadome zaciskanie oraz zgrzytanie zębami zarówno w ciągu dnia, jak i nocy. Jest to zaburzenie czynności narządu żucia, często związane ze stresem, które prowadzi do nadmiernego obciążenia mięśni i może powodować bóle głowy, bóle szczęki, ścieranie zębów, a nawet problemy z żuchwą i uszkodzenie stawów skroniowo-żuchwowych.  

Wyróżniamy dwa rodzaje tej dolegliwości: bruksizm nocny i dzienny. Pierwszy dotyczy zgrzytania zębami podczas snu. Zaliczany jest do parasomnii, czyli grupy nieprawidłowych zachowań nocnych. Z kolei bruksizm dzienny pojawia się za dnia – na przykład podczas wysiłku, skupienia lub jazdy samochodem. 

Objawy bruksizmu 

Do głównych objawów bruksizmu należą:

• ścieranie zębów,
• pęknięcia na szkliwie, 
• ból szczęki, 
• ból karku lub pleców,
• uporczywe bóle głowy,
• nadwrażliwość zębów i dziąseł,
• trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym podczas żucia,
• zaburzenia słuchu, szumy w uszach,
• uszkodzenia zębów, ubytki tkanek miękkich,
• wypadanie zębów.

Przyczyny i leczenie bruksizmu 

Nieświadome zaciskanie i zgrzytanie zębami to schorzenie wieloczynnikowe i nie do końca wyjaśnione. Choć etiologia zjawiska nie jest jeszcze dobrze znana, wśród przyczyn bruksizmu wyróżniamy: czynniki psychiczne, fizyczne, medyczne, behawioralne i genetyczne. 

Wydaje się, że to uwarunkowania psychofizyczne są głównym czynnikiem ryzyka bruksizmu. Długotrwały stres, lęk, nerwice i silne napięcie emocjonalne powodują nieświadome zaciskanie zębów głównie w nocy. Podobnie jest z wadami zgryzu. Nieprawidłowa budowa jamy ustnej i problemy ze zgryzem, takie jak zgryz głęboki, mogą prowadzić do nierównomiernego obciążenia mięśni i zgrzytania. Bruksizm często jest wynikiem złych nawyków, takich jak: obgryzanie paznokci lub długotrwałe żucie gumy.

Różne formy bruksizmu mogą pojawiać się u osób, które spożywają w nadmiarze kawę, alkohol i palą papierosy. Kolejnym czynnikiem ryzyka jest przyjmowanie niektórych leków (szczególnie antydepresantów i leków psychotropowych). Bruksizm może być objawem towarzyszącym innym schorzeniom, takim jak bezdech senny, choroba refluksowa przełyku, choroba Parkinsona czy zaburzenia neurologiczne i uszkodzenia mózgu. Mogą cierpieć na niego pacjenci z niedoborami witamin i składników mineralnych (takich jak magnez).

Bruksizm występuje także u osób z wrodzonymi dysfunkcjami stawu skroniowo-żuchwowego. Schorzenie może mieć podłoże genetyczne, a ryzyko jego wystąpienia wzrasta, jeśli chorowali na niego członkowie rodziny.

Jak wyleczyć bruksizm? Po pierwsze – znaleźć jego przyczynę. To przede wszystkim od niej zależy cały proces leczenia bruksizmu, który może obejmować: leczenie stomatologiczne (szyna relaksacyjna, czyli specjalna nakładka na zęby), leczenie ortodontyczne, wizyty u fizjoterapeuty stomatologicznego oraz zmianę stylu życia i psychoterapię. 

Leczenie bruksizmu w centrum medycznym Sublimed w Krakowie 

Masz problem z bruksizmem dziennym? A może zaciskasz zęby w nocy? W centrum medycznym Sublimed w Krakowie czekają wykwalifikowani specjaliści gotowi Ci pomóc. 

Wizyta u doświadczonego fizjoterapeuty to pierwszy krok w walce z napięciami na twarzy i dysfunkcjami narządu żucia u osób cierpiących na bruksizm i nie tylko. Podczas konsultacji specjalista koryguje postawy ciała za pomocą technik manualnych i ćwiczeń. Ważnym elementem wizyty jest terapia rozluźniająca mięśnie żucia wewnątrzustnie, która pomaga skorygować nadmierną aktywność mięśni żuchwy. Niejednokrotnie fizjoterapeuta stosuje także terapię manualną w celu rozluźnienia napiętych miejsc w rejonie twarzy, głowy, szyi i ramion. Na koniec następuje edukacja pacjenta na temat negatywnych wzorców reagowania na stres oraz nauka wyczuwania symptomów pojawienia się napięcia w rejonie twarzy. Ostatnim elementem wizyty jest autoterapia – nauka technik rozluźniających do samodzielnego wykonywania w zaciszu domowym. 

W celu rozluźnienia mięśni twarzy warto wybrać się także na zabieg Zoga Face Integration. Procedura polega na manualnym, estetycznym modelowaniu twarzy i ciała przy pomocy technik manipulacji mięśni. Precyzyjne ruchy masażysty oddziałują na tkanki, prowadząc do normalizacji napięcia mięśniowo-powięziowego obszaru mięśni mimicznych twarzy, dekoltu i czepca.

Świetne efekty w leczeniu bruksizmu przynosi terapia toksyną botulinową. To rozwiązanie dla tych pacjentów, którzy chcą szybko i na dłuższy czas (średnio 3-6 miesięcy) pozbyć się problemu zaciskania szczęki. Toksyna botulinowa to najsilniejsza neurotoksyna, która po wstrzyknięciu do mięśnia powoduje zatrzymanie uwalniania z zakończeń nerwowych acetylocholiny – substancji odpowiedzialnej za przekazywanie do mięśnia informacji o skurczu. W efekcie dochodzi do relaksacji mięśnia, a w konsekwencji zablokowania możliwości jego kurczenia. Dzięki temu mięśnie zostają osłabione, a mimowolne zaciskanie zębów ograniczone. Zabieg poprzedza konsultacja: lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem, ocenia stan mięśni i dobiera odpowiednią dawkę toksyny botulinowej. Następnie miejsce iniekcji jest dezynfekowane, a toksyna botulinowa wstrzykiwana za pomocą cienkiej igły w mięśnie żwacze lub skroniowe.